RNI चा मोठा दणका; देशभरातील ८ हजार ५६४ नियतकालिके ‘निष्क्रिय’ यादीत! पोर्टलवर नोंदणी, वार्षिक विवरणपत्रे आणि दंड न भरल्याने कारवाईचा इशारा

-

RNI चा मोठा दणका; 

देशभरातील ८ हजार ५६४ नियतकालिके ‘निष्क्रिय’ यादीत!

पोर्टलवर नोंदणी, वार्षिक विवरणपत्रे आणि दंड न भरल्याने कारवाईचा इशारा


नवी दिल्ली/वृत्तसेवा : 

देशातील वृत्तपत्रे आणि मासिकांच्या प्रकाशन क्षेत्रात मोठी खळबळ उडवून देणारी कारवाई प्रेस रजिस्ट्रार जनरल ऑफ इंडिया अर्थात आरएनआय (RNI) ने सुरू केली आहे. आरएनआयने देशभरातील तब्बल ८,५६४ नियतकालिकांचा ‘निष्क्रिय’ (Defunct) यादीत समावेश केल्याची माहिती समोर आली आहे. या यादीत शेकडो मराठी वृत्तपत्रे आणि मासिकांचाही समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे. संबंधित प्रकाशकांनी आवश्यक त्रुटींची पूर्तता न केल्यास त्यांच्या प्रकाशनांचे टायटल कायमस्वरूपी रद्द होण्याची शक्यता असून, या कारवाईमुळे वृत्तपत्र आणि नियतकालिक क्षेत्रात चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

आरएनआयने २४ ऑगस्ट २०२६ रोजी जारी केलेल्या ‘Advisory No. 21 of 2026’ नुसार देशभरातील हजारो प्रकाशने निष्क्रिय म्हणून नोंदविण्यात आली आहेत. संबंधित प्रकाशनांनी विविध वैधानिक आणि प्रशासकीय बाबींची पूर्तता न केल्यामुळे ही कारवाई करण्यात आल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

या कारवाईमागील प्रमुख कारणांमध्ये नव्याने सुरू करण्यात आलेल्या प्रेस सेवा पोर्टल (PSP) वर प्रकाशनांची आवश्यक नोंदणी अथवा मॅपिंग न करणे, प्रलंबित वार्षिक दंडाची रक्कम न भरणे तसेच आवश्यक वार्षिक विवरणपत्रे वेळेत सादर न करणे या बाबींचा समावेश आहे. आरएनआयच्या सूचनेनुसार अनेक प्रकाशकांनी आपली प्रकाशने नव्या डिजिटल प्रणालीशी जोडण्याची प्रक्रिया पूर्ण केलेली नसल्याचे दिसून आले आहे.

विशेष म्हणजे, २०२२-२३ या आर्थिक वर्षापर्यंतचा प्रलंबित दंड न भरणे ही देखील या कारवाईची महत्त्वाची कारणे असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्याचबरोबर २०२३-२४ आणि २०२४-२५ या सलग दोन वर्षांची वार्षिक विवरणपत्रे (Annual Statements) सादर न करणे या कारणावरूनही अनेक प्रकाशनांवर कारवाईचा बडगा उगारण्यात आला आहे.

आरएनआयने संबंधित प्रकाशकांना आपले टायटल वाचविण्यासाठी तातडीने आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन केले आहे. त्यानुसार सर्वप्रथम संबंधित प्रकाशकांनी प्रेस सेवा पोर्टलवर (PSP) जाऊन आपल्या प्रकाशनाची तात्काळ नोंदणी अथवा मॅपिंग करणे आवश्यक आहे. त्यानंतर प्रकाशन सुरू असल्याचा पुरावा म्हणून ‘पब्लिकेशन कंटिन्युइटी सर्टिफिकेट’ (PCC) सादर करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.

तसेच प्रकाशकांनी आपल्या खात्यावर प्रलंबित असलेला सर्व दंड त्वरित भरून त्यासंदर्भातील प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक आहे. अन्यथा आरएनआयकडून संबंधित प्रकाशनांच्या नोंदणीवर पुढील कारवाई केली जाऊ शकते.

आरएनआयने या सर्व प्रक्रियेसाठी २३ सप्टेंबरपर्यंतची डेडलाईन निश्चित केली असून, अधिसूचना जारी झाल्यापासून ३० दिवसांच्या आत संबंधित प्रकाशकांनी सर्व त्रुटी दूर करणे आवश्यक आहे. विहित मुदतीत पोर्टल मॅपिंग, प्रकाशन सातत्याचा पुरावा, प्रलंबित दंड भरणे आणि आवश्यक वार्षिक विवरणपत्रे सादर न केल्यास प्रेस अँड रजिस्ट्रेशन ऑफ पिरिऑडिकल्स (पीआरपी) कायदा २०२३ च्या कलम १२(२) नुसार संबंधित प्रकाशनांचे नोंदणी प्रमाणपत्र किंवा टायटल रद्द करण्याची कठोर कारवाई होऊ शकते.

या कारवाईमुळे देशभरातील हजारो वृत्तपत्रे, साप्ताहिके, मासिके आणि अन्य नियतकालिकांच्या प्रकाशकांसमोर मोठे आव्हान उभे ठाकले आहे. विशेषतः छोट्या शहरांमध्ये आणि ग्रामीण भागात प्रकाशित होणाऱ्या अनेक लहान-मोठ्या वृत्तपत्रांनी आवश्यक कागदपत्रे आणि ऑनलाइन प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करणे गरजेचे बनले आहे.

आरएनआयच्या या निर्णयामुळे ‘निष्क्रिय’ यादीत समाविष्ट असलेल्या ८,५६४ प्रकाशनांच्या भवितव्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असून, संबंधित प्रकाशकांनी २३ सप्टेंबरपूर्वी आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण केली नाही, तर अनेक वृत्तपत्रांचे टायटल आणि नोंदणी कायमस्वरूपी धोक्यात येण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. 

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

चिखला काकड :: छत्रपती शिवाजी महाराज पुतळा प्रकरण नेत्याच्या विखारी भूमिकेमुळे शिवसेना महिला आघाडी तालुका प्रमुखांचा राजीनामा

-
इमेज
चिखला काकड :: छत्रपती शिवाजी महाराज पुतळा प्रकरण नेत्याच्या विखारी भूमिकेमुळे शिवसेना महिला आघाडी तालुका प्रमुखांचा राजीनामा सिंदखेडराजा:- नजीकच्या चिखला काकड येथील छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पुतळा प्रकरणी माजी आमदार यांच्या भूमिकेला लक्ष करीत शिवसेना शिंदे गटाच्या महिला आघाडी तालुका प्रमुख असलेल्या सौ. जयश्री दीपक कायंदे यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा सरळसरळ माजी मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडे पाठविला आहे. या राजीनाम्यामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पुतळ्यासंदर्भात चिखला काकड, ता. लोणार येथील प्रकरणामुळे संपूर्ण राज्यात खळबळ उडाली आहे. याच पार्श्वभूमीवर शिवसेना शिंदे गटाचे नेते व माजी आमदार डॉ. शशिकांत खेडेकर यांच्या जातीयवादी विखारी भूमिकेमुळे अस्वस्थ झाल्याचे राजीनामा पत्रात विदित करीत सौ. जयश्री दीपक कायंदे यांनी राजीनामा मंजूर करुन आपला श्वास मोकळा करण्याचे राजीनामा पत्र माजी मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडे पाठविले आहे. ह्या राजीनामा पत्रात पुढे म्हटले आहे की, शिवसेनेचे संस्थापक माननीय बाळासाहेब ठाकरे यांचे विचार प्रवाहित करण्याचे काम शिव...
अधिक वाचा

सासूच्या सौंदर्यावर जावई फिदा; दोघांनी घरातून पळून जाऊन थाटला संसार, नातेसंबंधांच्या गणिताला नवा ट्विस्ट!

-
इमेज
सासूच्या सौंदर्यावर जावई फिदा;  दोघांनी घरातून पळून जाऊन थाटला संसार,  नातेसंबंधांच्या गणिताला नवा ट्विस्ट! हेच ते जावई आणि सासू कानपूर/वृत्तसेवा उत्तर प्रदेशातील कानपूर येथे नातेसंबंधांच्या पारंपरिक व्याख्यांनाच आव्हान देणारी एक धक्कादायक आणि तितकीच चर्चेची घटना समोर आली आहे. एका सासूने स्वतःच्या जावयासोबत घरातून पळ काढत कोर्ट मॅरेज केल्याने परिसरात आश्चर्य व्यक्त होत आहे. सोशल मीडियावर या प्रकरणाची जोरदार चर्चा रंगली असून अनेकांनी "कुटुंबाच्या नातेसंबंधांचे गणितच बदलले" अशी प्रतिक्रिया दिली आहे. माहितीनुसार, अकबरपूर पोलीस ठाण्याच्या हद्दीतील ही घटना आहे. जावई आणि सासू यांच्यातील जवळीक इतकी वाढली की दोघांनी थेट घर सोडण्याचा निर्णय घेतला. त्यानंतर त्यांनी न्यायालयात विवाह करून नव्या संसाराला सुरुवात केल्याचे सांगितले जात आहे. या घटनेनंतर सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हिडिओमध्ये दोघेही आपल्या निर्णयाचे समर्थन करताना दिसत आहेत. "आम्ही एकमेकांच्या संमतीने लग्न केले असून समाजाने आम्हाला आशीर्वाद द्यावेत," अशी विनंती त्यांनी केली आहे. दरम्यान, या प्रकारामुळे नाते...
अधिक वाचा

अवघ्या पाच तासांत खुनाचा उलगडा; चौघे संशयित जेरबंद! दारुतून विष पाजून उमेश परिहार यांची हत्या :: किनगावराजा पोलिसांची थरारक कारवाई; सोयाबीनच्या शेतात सापडलेल्या मृतदेहाची अवघ्या काही तासांत ओळख पटवली

-
इमेज
अवघ्या पाच तासांत खुनाचा उलगडा;  चौघे संशयित जेरबंद! दारुतून विष पाजून उमेश परिहार यांची हत्या  किनगावराजा पोलिसांची थरारक कारवाई;  सोयाबीनच्या शेतात सापडलेल्या मृतदेहाची अवघ्या काही तासांत ओळख पटवली किनगावराजा | वृत्तसेवा  तढेगाव (ता. सिंदखेडराजा) शिवारात रस्त्याच्या बाजूला सोयाबीनच्या शेतात संशयास्पद अवस्थेत आढळलेल्या उमेश रमेश परिहार (वय ३८, रा. साकेगाव, ता. चिखली) यांच्या मृत्यूचे गूढ अवघ्या पाच तासांत उकलण्यात किनगावराजा पोलिसांना यश आले आहे. पूर्ववैमनस्यातून चौघांनी मिळून उमेश परिहार यांचा खून केल्याचे पोलिसांच्या तपासात समोर आले असून, पोलिसांनी चार संशयितांना जेरबंद केले आहे. मृतकाची ओळख पटवून खुनाचा छडा लावण्याची ही कारवाई स्थानिक गुन्हे शाखा आणि किनगावराजा पोलिसांनी समांतर तपासाच्या माध्यमातून केली. मृतदेह पाहताच संशय बळावला पोलिसांच्या माहितीनुसार, उमेश परिहार हे ९ सप्टेंबर रोजी मुलांना भेटण्यासाठी ग्राम मडाखेड येथे गेले होते. त्यानंतर ११ सप्टेंबर रोजी त्यांचा मृतदेह तढेगाव शिवारात रस्त्यालगतच्या सोयाबीनच्या शेतात आढळून आला. मृतदेहाच्या चेहऱ्यावर सूज...
अधिक वाचा