जालन्यातील ‘खंडणीखोर टोळी’चे धागेदोरे कुठपर्यंत पोहोचणार? निकिता काळे, सचिन सुर्वे पाच दिवसांच्या पोलीस कोठडीत; अनेक ‘यूट्यूब पत्रकारां’चे धाबे दणाणले कॉल डिटेल्स, चॅटिंग, आर्थिक व्यवहार आणि सोशल मीडिया कनेक्शन पोलिसांच्या रडारवर; ‘मास्टरमाईंड’चा शोध घेण्याचे आव्हान

जालन्यातील ‘खंडणीखोर टोळी’चे धागेदोरे कुठपर्यंत पोहोचणार?

निकिता काळे, सचिन सुर्वे पाच दिवसांच्या पोलीस कोठडीत; 

अनेक ‘यूट्यूब पत्रकारां’चे धाबे दणाणले

कॉल डिटेल्स, चॅटिंग, आर्थिक व्यवहार आणि सोशल मीडिया कनेक्शन पोलिसांच्या रडारवर; 

‘मास्टरमाईंड’चा शोध घेण्याचे आव्हान

जालना | वृत्तसेवा 

पत्रकारितेच्या नावाखाली ब्लॅकमेलिंग करून पैसे उकळल्याच्या आरोपांमुळे जालना जिल्ह्यात खळबळ उडाली असतानाच, या प्रकरणाची व्याप्ती आता आणखी वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. संजीवनी मल्टीस्पेशालिटी हॉस्पिटलच्या डॉक्टरांना सोशल मीडियावर बदनाम करण्याची भीती दाखवून खंडणी उकळल्याच्या प्रकरणात निकिता काळे आणि सचिन सुर्वे या दोघांना पोलिसांनी अटक केली असून न्यायालयाने त्यांना पाच दिवसांची पोलीस कोठडी सुनावली आहे.

या कारवाईनंतर पोलिसांनी तपासाची दिशा केवळ दोन आरोपींपुरती मर्यादित न ठेवता त्यांच्या संपर्कातील व्यक्ती, कथित माध्यम प्रतिनिधी, सोशल मीडिया अकाउंट्स, आर्थिक व्यवहार आणि संभाव्य सहकाऱ्यांकडे वळविल्याची माहिती आहे. त्यामुळे या प्रकरणामागे केवळ दोन व्यक्ती आहेत की त्यामागे आणखी मोठे नेटवर्क कार्यरत आहे, हा प्रश्न आता ऐरणीवर आला आहे.

नेमके प्रकरण काय?

अंबड-मंठा बायपासवरील संजीवनी हॉस्पिटलचे डॉ. बळीराम बागल यांना सोशल मीडियावर बदनामीकारक पोस्ट टाकण्याची भीती दाखवून कथितरित्या १० हजार रुपये उकळण्यात आल्याचा आरोप आहे. मात्र, त्यानंतर पुन्हा मोठ्या रकमेची मागणी करण्यात आल्याचे तक्रारीत नमूद करण्यात आले आहे.

प्रकरण गंभीर असल्याचे लक्षात आल्यानंतर डॉक्टरांनी पोलिसांकडे धाव घेतली. त्यानंतर कदीम जालना पोलिसांनी गुन्हा दाखल करून निकिता काळे आणि सचिन सुर्वे यांना अटक केली. पोलिसांच्या तपासानंतर दोघांना न्यायालयात हजर करण्यात आले असता न्यायालयाने त्यांना पाच दिवसांची पोलीस कोठडी सुनावली.

या कारवाईनंतर पोलिसांकडून आरोपींच्या मोबाईल फोनमधील माहिती, कॉल रेकॉर्ड, चॅटिंग, सोशल मीडिया व्यवहार तसेच आर्थिक देवाणघेवाणीची चौकशी केली जात आहे.

‘दहा हजारां’नंतर थेट पन्नास हजारांची मागणी?

या प्रकरणातील आरोपांनुसार, सुरुवातीला डॉक्टरांना बदनामीची भीती दाखवून १० हजार रुपये उकळण्यात आले. त्यानंतर पुन्हा ५० हजार रुपयांची मागणी करण्यात आल्याचे समोर आले आहे.

यामुळेच पोलिसांसमोर आता एक महत्त्वाचा प्रश्न उभा राहिला आहे—ही कथित मागणी केवळ दोन व्यक्तींच्या पातळीवर होती की त्यामागे नियोजनबद्ध पद्धतीने काम करणारे आणखी काही लोक आहेत?

या प्रश्नाचे उत्तर मिळविण्यासाठी पोलिसांकडून आरोपींच्या संपर्कातील व्यक्तींची माहिती तपासली जात आहे.

तपासाचा केंद्रबिंदू : ‘मास्टरमाईंड’ कोण?

निकिता काळे आणि सचिन सुर्वे हे या प्रकरणातील प्रमुख आरोपी असले तरी ते स्वतःहून हे सर्व करत होते की त्यांच्या मागे आणखी कोणी व्यक्ती किंवा टोळी सक्रिय आहे, याचा तपास पोलिसांसाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे.

पोलिसांच्या तपासात खालील बाबींवर विशेष लक्ष दिले जात असल्याचे समोर येत आहे—

कॉल डिटेल्स आणि चॅटिंग :
आरोपींच्या संपर्कात जालन्यातील आणखी कोणकोणते कथित ‘पोर्टल’ किंवा ‘यूट्यूब चॅनल’ चालक होते? पैशांची मागणी करण्यापूर्वी किंवा नंतर कोणाशी चर्चा झाली?

आर्थिक व्यवहार :
१० हजार रुपयांच्या कथित व्यवहारापासून पुढील पैशांच्या मागणीपर्यंत कोणत्या व्यक्तींचा सहभाग होता? ऑनलाइन व्यवहार कोणाच्या खात्यावर झाले? पैशांचा पुढील प्रवास कुठे झाला?

सोशल मीडिया सिंडिकेट :
एखाद्याविरोधात बदनामीकारक पोस्ट प्रकाशित करणे, त्यानंतर संबंधित व्यक्तीशी संपर्क साधणे आणि पोस्ट हटविण्यासाठी किंवा ‘सेटलमेंट’साठी पैशांची मागणी करणे, अशी पद्धत या प्रकरणात वापरली गेली होती का, याचाही तपास होणे अपेक्षित आहे.

‘यूट्यूब पत्रकारां’मध्ये खळबळ

या प्रकरणातील कारवाईनंतर जालना जिल्ह्यात पत्रकारितेच्या नावाखाली सोशल मीडिया आणि यूट्यूबवर सक्रिय असलेल्या काही व्यक्तींमध्येही अस्वस्थता निर्माण झाल्याची चर्चा आहे.

मात्र, एखादी व्यक्ती यूट्यूबवर बातम्या करते किंवा सोशल मीडिया वापरते म्हणून ती या प्रकरणाशी संबंधित आहे, असा निष्कर्ष काढता येणार नाही. संबंधित व्यक्तींविरोधात ठोस पुरावे मिळाल्यानंतरच पोलिसांकडून कारवाई होणे कायदेशीरदृष्ट्या महत्त्वाचे ठरेल.

तथापि, तपासादरम्यान आरोपींच्या संपर्कातील अन्य व्यक्तींची नावे, त्यांचे फोन व्यवहार किंवा आर्थिक संबंध समोर आल्यास या प्रकरणाची व्याप्ती निश्चितच वाढू शकते.

‘पत्रकारिते’च्या नावाखाली खंडणीचा आरोप गंभीर

पत्रकारितेचे काम म्हणजे एखाद्या व्यक्ती, संस्था किंवा प्रशासनाकडून माहिती घेऊन ती लोकांसमोर मांडणे. मात्र, बातमी प्रकाशित करण्याची किंवा सोशल मीडियावर बदनामी करण्याची भीती दाखवून पैसे मागितले जात असतील, तर तो पत्रकारितेच्या मूलभूत तत्त्वांपासून पूर्णपणे वेगळा प्रकार ठरतो.

या प्रकरणातील आरोप सिद्ध होणे अद्याप बाकी आहे. त्यामुळे आरोपींविरोधातील आरोपांना न्यायालयीन प्रक्रियेत पुराव्यांच्या कसोटीवर तपासले जाणे आवश्यक आहे. मात्र, पोलिस तपासातून जर संघटित पद्धतीने अशा प्रकारचे प्रकार सुरू असल्याचे पुरावे मिळाले, तर प्रकरणाचे गांभीर्य आणखी वाढू शकते.

आणखी कोण कोण पोलिसांच्या रडारवर?

पोलिसांनी आरोपींच्या मोबाईलमधील डेटा आणि संपर्कांची छाननी सुरू केल्याने पुढील काळात आणखी काही नावे समोर येण्याची शक्यता आहे. आरोपींच्या संपर्कात असलेल्या व्यक्तींची चौकशी, आर्थिक व्यवहारांची पडताळणी आणि सोशल मीडिया पोस्टचे डिजिटल पुरावे तपासल्यानंतरच या प्रकरणाचा खरा आवाका स्पष्ट होईल.

विशेषतः कोणत्या व्यक्तीने कोणती भूमिका बजावली, पैशांची मागणी कोणी केली, व्यवहार कोणाच्या खात्यावर झाला आणि कथित बदनामीकारक मजकूर किंवा पोस्ट कोणाच्या माध्यमातून प्रसारित करण्यात आली, हे तपासातील निर्णायक मुद्दे ठरू शकतात.

बेड्या दोन जणांना; पण प्रश्न अनेक

निकिता काळे आणि सचिन सुर्वे यांना अटक होऊन पाच दिवसांची पोलीस कोठडी मिळाली असली, तरी या कारवाईनंतर प्रकरण संपलेले नाही. उलट, या दोघांच्या चौकशीतून आणखी कोणते धागेदोरे समोर येतात, याकडे जालना जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.

हे दोघेच या कथित प्रकाराचे सूत्रधार आहेत की त्यांच्या मागे आणखी कोणी आहे? पैशांच्या मागणीमागे नेमकी कोणाची भूमिका होती? सोशल मीडिया आणि यूट्यूबचा वापर करून अशा प्रकारचे दबावतंत्र आणखी कुठे वापरले गेले आहे का? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे पोलिस तपासातूनच स्पष्ट होणार आहेत.

सध्या पोलिसांच्या हाती दोन आरोपी आहेत; मात्र तपासाची दिशा पाहता या प्रकरणाचे धागेदोरे आणखी कुठपर्यंत पोहोचतात, हेच आता सर्वात मोठे कुतूहल ठरले आहे.