मालकाच्या मुलीचा फोटो व्हॉट्सॲप डीपीवर ठेवला अन् अकाउंटंटला लावला ३ कोटी ७० लाखांचा चुना! मालकच मेसेज करत असल्याचा भास; जुन्या चॅटची शैली हुबेहूब कॉपी करून कोट्यवधींची फसवणूक
मालकाच्या मुलीचा फोटो व्हॉट्सॲप डीपीवर ठेवला
अन् अकाउंटंटला लावला ३ कोटी ७० लाखांचा चुना!
मालकच मेसेज करत असल्याचा भास;
जुन्या चॅटची शैली हुबेहूब कॉपी करून कोट्यवधींची फसवणूक
छत्रपती संभाजीनगर/वृत्तसेवा
व्हॉट्सॲपवरील एका फोटोवर विश्वास ठेवणे कंपनीच्या अकाउंटंटला तब्बल ३.७० कोटी रुपयांना महागात पडले! छत्रपती संभाजीनगर शहरातील गारखेडा परिसरात सायबर फसवणुकीचा हा धक्कादायक प्रकार समोर आला असून, सायबर भामट्यांनी कंपनीच्या मालकाच्या मुलीचा फोटो आपल्या व्हॉट्सॲपच्या डीपीवर ठेवून अकाउंटंटचा विश्वास संपादन केला. त्यानंतर मालकच मेसेज करत असल्याचा भास निर्माण करून विविध बँक खात्यांमध्ये कोट्यवधी रुपये आरटीजीएसद्वारे वळते केल्याचे समोर आले आहे.
प्रसारमाध्यमांतील वृत्तानुसार, आरोपींनी कंपनीच्या संचालकांच्या मुलीचा फोटो मिळवून तो आपल्या व्हॉट्सॲप प्रोफाईलवर लावला. डीपीवरील ओळखीचा चेहरा पाहून अकाउंटंटला समोरची व्यक्ती मालकाच्या कुटुंबातीलच असल्याचा विश्वास वाटला. याच विश्वासाचा गैरफायदा घेत भामट्यांनी पुढील डाव टाकला.
मालकाची संवादशैलीही केली हुबेहूब कॉपी
सायबर भामट्यांनी कथितरित्या मालक आणि अकाउंटंट यांच्यातील आधीचे संभाषण मिळवून त्याचा अभ्यास केला होता. त्यानंतर मेसेज करताना मालक ज्या पद्धतीने संवाद साधतात, त्याच शैलीत संभाषण करण्यात आले. त्यामुळे अकाउंटंटच्या मनात संशय निर्माण झाला नाही.
सुरुवातीला कंपनीच्या विविध बँक खात्यांमध्ये किती रक्कम उपलब्ध आहे, याची माहिती आरोपींनी मागवून घेतली. त्यानंतर तातडीचे आर्थिक व्यवहार असल्याचे सांगत परराज्यातील लखनौ आणि पाटणा येथील खात्यांवर सुमारे १.५० कोटी रुपये पाठवण्यास सांगण्यात आले. मात्र, सुट्टी असल्याने हा प्रयत्न यशस्वी झाला नाही.
त्यानंतरही भामट्यांनी पाठपुरावा सोडला नाही. पुन्हा संपर्क साधून दुसऱ्या कंपनीच्या खात्यात १.७० कोटी रुपये, तर त्यानंतर एका हॉस्पिटलच्या खात्यात २ कोटी रुपये वर्ग करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या. या व्यवहारांपैकी प्रत्यक्षात किती रक्कम यशस्वीपणे वर्ग झाली, याबाबत तपास यंत्रणा अधिक माहिती घेत आहे.
एक फोन केला असता कोट्यवधी वाचले असते!
सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, अकाउंटंटने संबंधित व्यक्तीशी थेट फोनवर किंवा व्हॉइस कॉलवर संपर्क साधून व्यवहाराची खात्री केली नाही. व्हॉट्सॲपवरील मेसेज आणि डीपीवरील फोटोवर विश्वास ठेवून त्याने आरटीजीएसद्वारे पैसे पाठवले.
नंतर कंपनीच्या मूळ मालकाशी संपर्क साधल्यानंतर आपण असा कोणताही व्यवहार करण्यास सांगितलाच नसल्याचे स्पष्ट झाले. त्यानंतर आपली फसवणूक झाल्याचे कंपनीच्या लक्षात आले आणि एकच खळबळ उडाली.
डीपीवरील फोटो म्हणजे ओळखीची हमी नाही!
या घटनेने सायबर फसवणुकीचा एक अत्यंत गंभीर धोका पुन्हा अधोरेखित केला आहे. आज सोशल मीडियावरील फोटो, नाव आणि ओळखीच्या व्यक्तीची संवादशैली यांचा वापर करून विश्वास निर्माण करणे सायबर गुन्हेगारांसाठी सोपे झाले आहे.
व्हॉट्सॲपवर आलेला मेसेज खरा वाटत असला, डीपीवर ओळखीचा फोटो असला किंवा समोरची व्यक्ती मालकाच्या शैलीत बोलत असली, तरी त्यावरून आर्थिक व्यवहाराची खात्री होत नाही.
विशेषतः कंपनीतील आर्थिक व्यवहार करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनी वरिष्ठांकडून आलेल्या तातडीच्या आर्थिक सूचनांची स्वतंत्रपणे पडताळणी करणे आवश्यक आहे. वरिष्ठ अधिकारी अथवा मालक कितीही घाईचे कारण सांगत असले तरी मूळ मोबाईल क्रमांकावर थेट फोन करून खात्री केल्याशिवाय मोठी रक्कम वर्ग करू नये.
‘तातडी’चा दबाव हीच भामट्यांची मोठी युक्ती
सायबर फसवणुकीमध्ये अनेकदा समोरच्या व्यक्तीला विचार करण्याची संधी न देता ‘तातडी आहे’, ‘आत्ताच पैसे पाठवा’, ‘महत्त्वाचा व्यवहार आहे’ अशा शब्दांचा वापर केला जातो. घाई निर्माण झाली की पडताळणी करण्याची शक्यता कमी होते आणि याच क्षणी भामटे आपला डाव साधतात.
त्यामुळे कोणत्याही अनोळखी किंवा नव्या व्हॉट्सॲप क्रमांकावरून वरिष्ठ, मालक, मित्र किंवा नातेवाईकाच्या नावाने आर्थिक मदत अथवा बँक ट्रान्सफरची मागणी आली, तर फोटो पाहून किंवा नाव वाचून विश्वास ठेवू नका.
या प्रकरणी सायबर पोलिसांकडे तक्रार दाखल करण्यात आली असून, संबंधित बँक खाती, व्यवहारांची साखळी आणि आरोपींच्या संपर्काचा तपास सुरू आहे.
वाचकांनी लक्षात ठेवावे...
▪️ व्हॉट्सॲप डीपीवरील फोटो म्हणजे व्यक्तीची खात्रीशीर ओळख नाही.
▪️ मोठ्या रकमेच्या व्यवहारापूर्वी संबंधित व्यक्तीला थेट फोन करा.
▪️ अनोळखी खात्यावर तातडीने आरटीजीएस/एनईएफटी करू नका.
▪️ व्हॉट्सॲपचे टू-स्टेप व्हेरिफिकेशन सुरू ठेवा.
▪️ प्रोफाईल फोटोची गोपनीयता ‘My Contacts’ किंवा अधिक सुरक्षित पर्यायावर ठेवा.
▪️ वरिष्ठांच्या नावाने आलेल्या संशयास्पद मेसेजची स्वतंत्र माध्यमातून पडताळणी करा.
▪️ फसवणूक झाल्याचे लक्षात येताच विलंब न करता बँक आणि सायबर पोलिसांशी संपर्क साधा.
टिप्पण्या