गणेशोत्सवाच्या पहिल्याच दिवशी डीजेवर पोलिसांचा दणका : : ध्वनीप्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी चंद्रपूर-साताऱ्यात कारवाई; लाखोंचे साहित्य जप्त
गणेशोत्सवाच्या पहिल्याच दिवशी डीजेवर पोलिसांचा दणका
ध्वनीप्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी चंद्रपूर-साताऱ्यात कारवाई;
लाखोंचे साहित्य जप्त
चंद्रपूर/सातारा : वृत्तसेवा
गणेशोत्सवाच्या उत्साहाला पर्यावरणपूरक आणि शिस्तबद्ध स्वरूप देण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून केले जात असतानाच उत्सवाच्या पहिल्याच दिवशी कर्कश डीजे, डॉल्बी आणि तीव्र प्रकाशझोताचा वापर करणाऱ्यांवर पोलिसांनी कारवाईचा बडगा उगारला आहे. चंद्रपूर जिल्ह्यातील राजुरा आणि सातारा तालुक्यातील पाटखळ व डबेवाडी येथे ध्वनीप्रदूषण तसेच मिरवणुकीसंदर्भातील नियमांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
राजुरा शहरातील नवीन बसस्थानकासमोर विनापरवाना आणि कर्कश आवाजात डीजे वाजविला जात असल्याची बाब पोलिसांच्या निदर्शनास आली. कारवाईदरम्यान पोलिसांनी तब्बल १२ लाख ६० हजार रुपये किमतीचे डीजे साहित्य व वाहन जप्त केले. परवाना नसताना तसेच ध्वनीप्रदूषणासंदर्भातील नियमांचे उल्लंघन करून बोलेरो पिकअप वाहनातून डीजे वाजवल्याप्रकरणी रवी एकवणकर आणि सचिन सरोज यांच्याविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
उत्सवाचा आनंद, पण पर्यावरणाच्या किंमतीवर नको!
गणेशोत्सव हा श्रद्धा, संस्कृती आणि सामाजिक एकोप्याचा उत्सव आहे. मात्र, वाढत्या डीजेच्या आवाजामुळे उत्सवाचे स्वरूप ध्वनीप्रदूषणाच्या समस्येकडे झुकत असल्याचे चित्र अनेक ठिकाणी दिसते. मोठ्या आवाजातील ध्वनीमुळे केवळ नागरिकांच्या शांततेचा भंग होत नाही, तर लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, आजारी व्यक्ती तसेच पाळीव आणि इतर प्राण्यांवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
त्यामुळे ‘उत्सव मोठा की आवाज?’ हा प्रश्न यंदाच्या गणेशोत्सवात पर्यावरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरत आहे. पारंपरिक ढोल-ताशांचा मर्यादित आणि नियमानुसार वापर, सांस्कृतिक कार्यक्रम तसेच पर्यावरणपूरक सजावट यामधूनही उत्सवाचा आनंद घेता येतो; त्यासाठी कर्कश आवाजाची स्पर्धा आवश्यक नाही.
साताऱ्यातही नियमांची पायमल्ली
सातारा तालुक्यातील पाटखळ आणि डबेवाडी येथेही पोलिसांच्या आदेशांकडे दुर्लक्ष करून विनापरवानगी मिरवणुका काढणे, डीजे-डॉल्बी आणि लेझर बीम लाईटचा वापर केल्याप्रकरणी स्वतंत्र गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
डबेवाडी येथे रविवारी रात्री सुमारे ८ ते १० वाजण्याच्या दरम्यान गणेशमूर्ती आगमन मिरवणूक काढण्यात आली. या मिरवणुकीसाठी प्रशासनाची पूर्वपरवानगी घेण्यात आली नव्हती. तसेच नियमांचे उल्लंघन करून डीजेचा वापर करण्यात आला. यापूर्वी पोलिसांनी नोटीस देऊनही नियमांचे उल्लंघन केल्याचा आरोप आहे. याप्रकरणी मयूर माने, आकाश चव्हाण, सुमित माने, विशाल माने, प्रज्वल माने आणि अनिकेत माने या सहा जणांविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
पाटखळ येथील संत गाडगे महाराज मित्र गणेशोत्सव मंडळाच्या मिरवणुकीतही रविवारी रात्री ८ ते १०.३० वाजण्याच्या सुमारास नियमांचे उल्लंघन झाल्याचे पोलिसांनी नमूद केले आहे. जिल्हा पोलीस प्रशासनाने ३ सप्टेंबर रोजी लेझर बीम लाईटच्या वापरावर निर्बंध घातले होते. असे असतानाही मिरवणुकीत डॉल्बी साऊंड सिस्टीम आणि तीव्र प्रकाशझोत देणाऱ्या बीम लाईटचा वापर केल्याचा आरोप आहे.
याप्रकरणी मंडळाचे अध्यक्ष रुपेश सोनटक्के, सिद्धांत सोनटक्के, रजत सोनटक्के, हणमंत सोनटक्के, नवनाथ सोनटक्के, गणेश सोनटक्के आणि प्रणय सोनटक्के यांच्यासह बीम लाईट पुरवठादार अभिजीत पवार आणि डॉल्बी चालक रजनीकांत नागे यांच्याविरुद्ध गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
‘ध्वनीप्रदूषणमुक्त गणेशोत्सव’ हीच खरी जबाबदारी
गणेशोत्सवाच्या काळात ध्वनीची मर्यादा, मिरवणुकीची वेळ, परवानगी आणि प्रकाशयंत्रणेसंदर्भातील नियमांचे पालन करणे ही केवळ पोलिसांची भीती म्हणून नव्हे, तर सामाजिक आणि पर्यावरणीय जबाबदारी म्हणून पाहण्याची गरज आहे.
उत्सव काही दिवसांचा असला तरी ध्वनीप्रदूषणाचा परिणाम नागरिकांच्या आरोग्यावर आणि परिसरातील जीवसृष्टीवर होऊ शकतो. त्यामुळे श्रद्धा आणि उत्साह कायम ठेवत ‘कमी आवाज, अधिक संस्कृती’ या भूमिकेतून गणेशोत्सव साजरा करण्याचे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल, असा स्पष्ट इशारा पोलिस प्रशासनाने दिला आहे.
टिप्पण्या