शिक्षकांना बीएलओ म्हणून पूर्णवेळ कार्यमुक्तीचा आदेश; शिक्षण विभागाने घेतली हरकत, सिंदखेडराजात प्रशासकीय पेच निर्माण मतदार यादी पुनरीक्षणासाठी शिक्षकांची नियुक्ती की शिक्षणाला प्राधान्य? प्रशासनातील दोन आदेश आमनेसामने
शिक्षकांना बीएलओ म्हणून पूर्णवेळ कार्यमुक्तीचा आदेश;
शिक्षण विभागाने घेतली हरकत, सिंदखेडराजात प्रशासकीय पेच निर्माण
मतदार यादी पुनरीक्षणासाठी शिक्षकांची नियुक्ती की शिक्षणाला प्राधान्य?
प्रशासनातील दोन आदेश आमनेसामने
सिंदखेडराजा :-
विशेष सखोल मतदार यादी पुनरीक्षण (SIR-2026) कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर सिंदखेडराजा विधानसभा मतदारसंघात नियुक्त करण्यात आलेल्या बूथ लेव्हल ऑफिसर (BLO) व BLO पर्यवेक्षक कर्मचाऱ्यांना पूर्णवेळ कार्यमुक्त करण्याच्या निवडणूक प्रशासनाच्या आदेशामुळे शिक्षण विभाग आणि निवडणूक प्रशासन यांच्यातील अधिकारक्षेत्राचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
उपविभागीय अधिकारी तथा मतदार नोंदणी अधिकारी, सिंदखेडराजा यांनी २६ जून २०२६ रोजी काढलेल्या आदेशानुसार विधानसभा मतदारसंघातील विविध विभागातील अधिकारी-कर्मचाऱ्यांची BLO व BLO पर्यवेक्षक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. या कर्मचाऱ्यांना ३० जून ते ३१ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत पूर्णवेळ कार्यमुक्त करून विशेष सखोल पुनरीक्षण मोहिमेची सर्व कामे पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
या आदेशात घरभेटी, मतदार पडताळणी, नवीन मतदार नोंदणी, मृत व स्थलांतरित मतदारांची तपासणी, डिजिटल अपलोडिंग, स्वयं मॅपिंग, लेगसी मॅपिंग, एनुमरेशन फॉर्मचे संकलन व अपलोडिंग यांसह सर्व कामे वेळेत पूर्ण करण्याची जबाबदारी BLO यांच्यावर सोपविण्यात आली आहे.
शिक्षण विभागाची हरकत
दरम्यान, पंचायत समिती देऊळगाव राजा येथील गटशिक्षणाधिकारी यांनी १ जुलै २०२६ रोजी मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांना पत्र पाठवून शिक्षकांना पूर्णवेळ कार्यमुक्त करण्यास तीव्र हरकत नोंदविली आहे.
पत्रात नमूद करण्यात आले आहे की, तालुक्यातील बहुतांश BLO हे शिक्षक असून त्यांना चार महिन्यांसाठी पूर्णवेळ निवडणूक कामावर नियुक्त केल्यास शाळांच्या शैक्षणिक कामकाजावर विपरीत परिणाम होईल. विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणाचे नुकसान टाळण्यासाठी शिक्षकांना शैक्षणिक वेळेनंतर किंवा सुट्टीच्या दिवशीच निवडणूक काम देण्यात यावे, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांचे स्पष्ट निर्देश
या वादाच्या केंद्रस्थानी २७ जून २०२६ रोजी महाराष्ट्र राज्याच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी काढलेले पत्र आहे.
या पत्रात सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये तसेच भारत निवडणूक आयोगाच्या पूर्वीच्या निर्देशांचा उल्लेख करून शिक्षकांना BLO म्हणून नियुक्ती देता येते, हे स्पष्ट करण्यात आले आहे. मात्र शिक्षकांना नियमित अध्यापनाच्या वेळेत निवडणूक कामावर न ठेवता, सुट्टीच्या दिवशी, अशैक्षणिक वेळेत किंवा अध्यापनानंतर काम देण्यावर भर देण्यात आला आहे.
मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी जिल्हा निवडणूक अधिकारी आणि मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांना न्यायालयीन आदेशांचे काटेकोर पालन करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
शिक्षण संचालकांचेही स्पष्टीकरण
१५ मे २०२६ रोजी शिक्षण संचालकांनी जारी केलेल्या परिपत्रकातही महत्त्वपूर्ण बाब स्पष्ट करण्यात आली आहे. त्यानुसार BLO चे काम हे "प्रतिनियुक्ती" नसून अतिरिक्त जबाबदारी आहे. त्यामुळे BLO म्हणून काम करणाऱ्या शिक्षकांना मूळ शाळेतील पदावरून कार्यमुक्त करण्याचा प्रश्न उद्भवत नाही.
शिक्षण विभागाने संबंधित अधिकाऱ्यांना अशा शिक्षकांना त्यांच्या मूळ पदावर कार्यरत ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत.
सर्वोच्च न्यायालयाचा संदर्भ
दस्तऐवजांमध्ये नमूद केलेल्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार शिक्षकांना निवडणूक व मतदार यादी पुनरीक्षणाच्या कामासाठी नियुक्त करता येते. मात्र शक्यतो हे काम सुट्ट्यांच्या दिवशी, अशैक्षणिक दिवसांमध्ये किंवा अध्यापनाच्या वेळेनंतर देण्यात यावे. नियमित अध्यापनात अडथळा येणार नाही याची खबरदारी घेणे आवश्यक असल्याचे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे.
सिंदखेडराजात निर्माण झाला संभ्रम
एकीकडे मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांनी BLO व पर्यवेक्षकांना चार महिन्यांसाठी पूर्णवेळ कार्यमुक्त करण्याचे आदेश दिले आहेत, तर दुसरीकडे शिक्षण विभाग व मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या पत्रांमध्ये शिक्षकांना अध्यापन काळात पूर्णवेळ निवडणूक कामावर न लावण्याचे निर्देश आहेत.
यामुळे सिंदखेडराजा तालुक्यातील शिक्षक, मुख्याध्यापक आणि शिक्षण प्रशासनात संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले असून आगामी काळात जिल्हा प्रशासन याबाबत कोणती भूमिका घेते याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
मुख्य मुद्दे:-👇
* SIR-2026 साठी BLO व BLO पर्यवेक्षकांना ३० जून ते ३१ ऑक्टोबरपर्यंत कार्यमुक्त करण्याचा आदेश.*
* बहुतांश BLO शिक्षक असल्याने शिक्षण विभागाची हरकत.*
* मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी न्यायालयीन आदेशांचे पालन करण्याचे निर्देश.*
* शिक्षकांना निवडणूक काम देता येते, पण अध्यापनाच्या वेळेत नव्हे.*
* सिंदखेडराजात निवडणूक प्रशासन आणि शिक्षण विभागाच्या आदेशांमध्ये विसंगती.*

टिप्पण्या