महामार्गाच्या दुभाजकावरील गवत पेटवून पर्यावरणाची राखरांगोळी! धोत्रा फाटा ते मेरा बु. दरम्यान कोवळ्या फुलझाडांची होळी; सार्वजनिक बांधकाम विभागाचा गलथान कारभार चव्हाट्यावर!! दुष्काळाच्या सावटात निसर्गाची अशी कत्तल कशासाठी? वाहनचालकांकडून चौकशी व दोषींवर कठोर कारवाईची मागणी

महामार्गाच्या दुभाजकावरील गवत पेटवून पर्यावरणाची राखरांगोळी!

धोत्रा फाटा ते मेरा बु. दरम्यान कोवळ्या फुलझाडांची होळी; 

सार्वजनिक बांधकाम विभागाचा गलथान कारभार चव्हाट्यावर

दुष्काळाच्या सावटात निसर्गाची अशी कत्तल कशासाठी? वाहनचालकांकडून चौकशी व दोषींवर कठोर कारवाईची मागणी

देऊळगावराजा / प्रतिनिधी

एकीकडे राज्यावर दुष्काळाचे सावट गडद होत असताना दुसरीकडे पर्यावरण संवर्धनाच्या गप्पा मारणाऱ्या यंत्रणांकडूनच निसर्गाची राखरांगोळी केली जात असल्याचा संतापजनक प्रकार चिखली–देऊळगावराजा महामार्गावर समोर आला आहे. धोत्रा फाटा ते मेरा बु. दरम्यान महामार्गाच्या रस्ता दुभाजकावर असलेले गवत पेटवून देण्यात आले असून, त्यासोबतच तेथे नव्याने वाढणाऱ्या कोवळ्या फुलझाडांचीही अक्षरशः होळी करण्यात आली आहे. रस्त्याचे सौंदर्य वाढविण्यासाठी आणि पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी लावलेल्या या वनस्पतींचा असा निर्दयी बळी नेमका कोणाच्या आदेशाने आणि कोणत्या उद्देशाने देण्यात आला, असा संतप्त सवाल वाहनचालकांकडून उपस्थित केला जात आहे.

महामार्गाच्या दुभाजकावर वाढलेले गवत आणि फुलझाडे ही केवळ शोभेची बाब नसून, ती पर्यावरणीय समतोल राखण्याच्या प्रक्रियेतील महत्त्वाचा घटक आहेत. मात्र, गवताची योग्य पद्धतीने छाटणी करण्याऐवजी ते सरसकट पेटवून देण्याचा प्रकार घडला असल्याचे दिसून येत आहे. या आगीमध्ये अनेक कोवळ्या वनस्पती जळून खाक झाल्या आहेत. त्यामुळे सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान तर झालेच, शिवाय पर्यावरणालाही मोठा फटका बसला आहे.

दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर निसर्गाची ही कोणती देखभाल?

येत्या काळात संभाव्य दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेता उपलब्ध नैसर्गिक वनस्पती आणि हिरवळ जपणे ही प्रशासनाची जबाबदारी आहे. अशा परिस्थितीत महामार्गाच्या दुभाजकावरील हिरवळ जतन करण्याऐवजी ती जाळून नष्ट करण्याचा प्रकार अत्यंत निषेधार्ह आहे. नैसर्गिक परिस्थितीत वाढणाऱ्या वनस्पतींमध्ये स्थानिक हवामानाशी जुळवून घेण्याची क्षमता विकसित होत असते. काही वनस्पतींमध्ये पिढ्यान्‌पिढ्या नैसर्गिक निवडीच्या प्रक्रियेतून प्रतिकूल परिस्थिती सहन करण्याची आनुवंशिक क्षमता निर्माण होऊ शकते. मात्र, अशा वनस्पती वाढण्याआधीच त्यांना आगीच्या हवाली करणे म्हणजे पर्यावरण संवर्धनाच्या संकल्पनेलाच हरताळ फासण्यासारखे आहे.

सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह!

महामार्गाच्या दुभाजकाची देखभाल, सुशोभीकरण आणि त्यावरील वनस्पतींचे संवर्धन करण्याची जबाबदारी संबंधित यंत्रणेची असताना, अशा प्रकारे गवत पेटवून देण्याची गरज काय होती? गवताची छाटणी करणे शक्य असताना जाळण्याचा मार्ग का स्वीकारण्यात आला? या आगीमुळे पर्यावरणाला होणारे नुकसान आणि संभाव्य धोके यांचा विचार करण्यात आला होता काय? तसेच या कामासाठी संबंधित अधिकाऱ्यांची परवानगी होती काय? असे अनेक प्रश्न आता उपस्थित होत आहेत.

विशेष म्हणजे, महामार्गाच्या दुभाजकावरील गवत जाळताना आगीमुळे आसपासच्या वनस्पती, मातीतील सूक्ष्मजीव आणि जैवविविधतेवर होणाऱ्या परिणामांचा विचार करण्यात आला होता का, याचीही चौकशी होणे आवश्यक आहे. ही आग नियोजनबद्ध देखभालीचा भाग होती की संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या निष्काळजीपणातून घडलेला प्रकार, हे स्पष्ट झाले पाहिजे.

दोषींना अभय नको; प्रत्यक्ष चौकशी करून कारवाई करा!

धोत्रा फाटा ते मेरा बु. दरम्यान नियमित वाहतूक करणाऱ्या वाहनचालक आणि वाहनमालकांनी या प्रकाराबद्दल तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. सार्वजनिक निधीतून महामार्गाचे सुशोभीकरण करायचे आणि नंतर त्याच सुशोभीकरणाची आग लावून राख करायची, हा कोणता कारभार? पर्यावरण संवर्धनासाठी शासनाकडून विविध अभियानांवर कोट्यवधी रुपये खर्च केले जात असताना, प्रत्यक्षात रस्त्याच्या दुभाजकावरील हिरवळ नष्ट होत असेल तर या यंत्रणांच्या कार्यक्षमतेचे ऑडिट कोण करणार, असा सवालही उपस्थित होत आहे.

संबंधित वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी या संपूर्ण प्रकरणाची प्रत्यक्ष घटनास्थळी जाऊन पाहणी करावी. गवत आणि फुलझाडे जाळण्यामागील कारणे शोधावीत, संबंधित कंत्राटदार, कर्मचारी किंवा जबाबदार अधिकाऱ्यांची भूमिका तपासावी आणि निष्काळजीपणा अथवा नियमभंग सिद्ध झाल्यास दोषींवर कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी वाहनचालक व वाहनमालकांकडून होत आहे.

एकीकडे वृक्षलागवडीचे आवाहन आणि दुसरीकडे हिरवळीची होळी!

पर्यावरण दिनी वृक्षारोपणाचे फोटो काढायचे, हरित महामार्गाचे दावे करायचे आणि प्रत्यक्षात महामार्गाच्या दुभाजकावरील कोवळ्या वनस्पती आगीत जाळून टाकायच्या, हा विरोधाभास थांबणार तरी कधी? महामार्ग केवळ डांबर आणि सिमेंटचा नसतो; त्याच्या परिसरातील हिरवळही तितकीच महत्त्वाची असते. विकासाच्या नावाखाली निसर्गाचा विनाश होत असेल तर त्या विकासाला जबाबदार प्रशासन म्हणता येणार नाही.

आता संबंधित विभागाने केवळ खुलासा करून मोकळे न होता, या पर्यावरणीय नुकसानीची जबाबदारी निश्चित करावी. अन्यथा पर्यावरण संवर्धनाच्या घोषणा आणि प्रत्यक्षातील कारभार यातील दरी पुन्हा एकदा उघड होईल!

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

चिखला काकड :: छत्रपती शिवाजी महाराज पुतळा प्रकरण नेत्याच्या विखारी भूमिकेमुळे शिवसेना महिला आघाडी तालुका प्रमुखांचा राजीनामा

सासूच्या सौंदर्यावर जावई फिदा; दोघांनी घरातून पळून जाऊन थाटला संसार, नातेसंबंधांच्या गणिताला नवा ट्विस्ट!

देऊळगावराजात राजकीय वादातून रक्तरंजित संघर्ष? दोन गट आमनेसामने; शिवसेनेच्या नगरसेवकासह राष्ट्रवादीच्या कार्यकर्त्याचा मृत्यू, सात जखमी